{"id":381,"date":"2023-08-25T00:05:35","date_gmt":"2023-08-24T22:05:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nemerko.org\/?p=381"},"modified":"2024-03-24T22:26:48","modified_gmt":"2024-03-24T20:26:48","slug":"turkce-teknoloji-ilac-gibidir-dogru-kullanirsaniz-fayda-saglar-yanlis-kullanirsaniz-oldurur","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.nemerko.org\/ru\/turkce-teknoloji-ilac-gibidir-dogru-kullanirsaniz-fayda-saglar-yanlis-kullanirsaniz-oldurur\/","title":{"rendered":"(T\u00fcrk\u00e7e) Teknoloji \u0130la\u00e7 Gibidir; Do\u011fru Kullan\u0131rsan\u0131z Fayda Sa\u011flar, Yanl\u0131\u015f Kullan\u0131rsan\u0131z \u00d6ld\u00fcr\u00fcr"},"content":{"rendered":"

\u0418\u0437\u0432\u0438\u043d\u0438\u0442\u0435, \u044d\u0442\u043e\u0442 \u0442\u0435\u043a\u0441\u0442 \u0434\u043e\u0441\u0442\u0443\u043f\u0435\u043d \u0442\u043e\u043b\u044c\u043a\u043e \u043d\u0430 “T\u00fcrk\u00e7e<\/a>”.<\/p>\"\"<\/a>Dinamiti icad eden Alfred Nobel, madenciler, y\u0131k\u0131m i\u015f\u00e7ileri vs. \u00f6lmesin diye icat etmi\u015fti. Ama tarihteki kullan\u0131m \u015fekillerine bakarsak dinamit bu g\u00fcne kadar milyonlarca ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunun i\u00e7in Alfred Nobel’e mi k\u0131zmal\u0131y\u0131z? Yoksa bu teknolojiyi k\u00f6t\u00fc kullananlara m\u0131? \u00d6lenlerden ger\u00e7ekten dinamit mi sorumlu? Ama o da bir teknoloji nihayetinde.. Benzer \u015fekilde arabalar da yanl\u0131\u015f kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kullanan da dahil bir \u00e7ok ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor. Elinizdeki b\u0131\u00e7ak ile ekme\u011finizi kesebilece\u011finiz gibi birini de kesebilirsiniz. Bu durumda su\u00e7u b\u0131\u00e7a\u011fa y\u00fckleyebilir misiniz? Ama pek tabiki \u00e7ocu\u011funa d\u00fczg\u00fcn e\u011fitim veremeyen ebeveynler, kendilerini geli\u015ftirip teknolojiyi do\u011fru \u00f6\u011frenmek, kullanmak ve \u00e7ocuklar\u0131na do\u011fru \u00f6\u011fretmekten ka\u00e7\u0131p, bilgisayarlar\u0131 ve bilgisayar oyunlar\u0131n\u0131 su\u00e7layabiliyorlar.<\/p>\n

Oysaki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilgisayars\u0131z bir ya\u015fam\u0131 art\u0131k hayal bile edemez olduk. D\u00fc\u015f\u00fcnsenize; \u015fimdi bilgisayarlar\u0131 ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f olsak.. Herhalde b\u00fct\u00fcn sekt\u00f6rler kilitlenir, \u00fcretimler durur ve banka\/finans sekt\u00f6rleri ba\u015fta olmak \u00fczere en basit i\u015flemleri bile yapamaz hale gelirdik. Daha basit bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klamak gerekirse bir b\u00fcy\u00fck bir al\u0131\u015fveri\u015f merkezindeki anl\u0131k ziyaret\u00e7isini y\u00fczlerce ki\u015fi olarak ifade edece\u011fimiz bir marketi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Herhalde ald\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 kasada hesaplat\u0131p, nakit \u00f6demenizi yap\u0131p kap\u0131dan \u00e7\u0131kana kadar birka\u00e7 g\u00fcn beklemeniz gerekirdi. Otonom sistemler ve bili\u015fim teknolojileri sayesinde art\u0131k insans\u0131z kasalarda ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fcr\u00fcnleri kendi kendimize kasadan ge\u00e7irip \u00f6dememizi yap\u0131p kap\u0131dan \u00e7\u0131k\u0131p gidebiliyoruz.<\/p>\n

Hangi ya\u015fta olursak olal\u0131m bulundu\u011fumuz \u00e7a\u011fa ayak uydurmak zorunday\u0131z. «Bu ya\u015ftan sonra..» ile ba\u015flayan ifadeler kullanmak bizi «edilgen» veya «muhta\u00e7» bir hayata s\u00fcr\u00fcklemekten ba\u015fka bir i\u015fimize yaramaz. Yapmam\u0131z gereken tek \u015fey, yeni \u015feyler \u00f6\u011frenmeye a\u00e7\u0131k olmak ve ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011funda yeni teknolojileri kullanmay\u0131 \u00f6\u011frenmek.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve de\u011fi\u015ftirdi\u011finiz arabalar\u0131 veya ev aletlerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Her arabam\u0131z\u0131 daha yeni modeli ile de\u011fi\u015ftirdi\u011fimizde veya yeni bir \u00e7ama\u015f\u0131r makinesi ald\u0131\u011fm\u0131zda yeni bir\u015feyler daha \u00f6\u011freniyoruz ve hayat\u0131m\u0131za yeni bir konfor veya g\u00fcvenlik vs. sa\u011fl\u0131yoruz de\u011fil mi? D\u00fcne kadar «ben anlam\u0131yorum ak\u0131ll\u0131 telefondan falan..» diyen bir \u00e7ok birey \u015fu an cep telefonu ile epostalar\u0131n\u0131 takip etmeye ba\u015flamakla kalmay\u0131p, payla\u015f\u0131mlar\u0131 ile sosyal medyada yerlerini bile ald\u0131lar. Ama T\u00fcrkiye’nin insan modelinde genetik olarak hemen her bireye i\u015flenmi\u015f bir «b\u00f6yle gelmi\u015f, b\u00f6yle gider..» muhafazakarl\u0131\u011f\u0131 ve «bu ya\u015ftan sonra..» tembelli\u011fi mevcut. Peki sizce bu durum T\u00fcrkiye toplumuna ne sa\u011fl\u0131yor?<\/p>\n

Bir d\u00f6nemin pop\u00fcler s\u00f6ylemlerinden bir \u00f6rnek daha payla\u015fay\u0131m. «Ya ben ne diye kafam\u0131 yoray\u0131m, gavur yapm\u0131\u015f zaten.. Verir paras\u0131n\u0131 al\u0131r kullan\u0131r\u0131m.» zihniyetini hat\u0131rlad\u0131n\u0131z m\u0131? K\u00f6y\u00fcndeki tarlas\u0131, \u015fehir b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in arsaya d\u00f6n\u00fcp «k\u0131ymetlenen yerini sat\u0131p yiyen» sonradan g\u00f6rmelerin zihniyeti diyorum ben buna. Ger\u00e7ekten \u00fcretim a\u015f\u0131\u011f\u0131 olan k\u00f6yl\u00fclerimizden bahsetmiyorum tabiki, l\u00fctfen yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n. Al\u0131n teri ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00fcretmek zor geldi\u011fi i\u00e7in babas\u0131ndan kalan tarlay\u0131 sat\u0131p \u015fehirde kendine «kolay ve konforlu ya\u015fam» arayan ama bir baltaya sap olamayan mirasyediler i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyorum bunu. Yoksa k\u00f6y\u00fcnde ya\u015fama imkan\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ba\u015fka \u00e7are bulamay\u0131p \u015fehire ta\u015f\u0131nmak zorunda kalanlar ile b\u00fcy\u00fcyen \u015fehrin etki alan\u0131nda kal\u0131p mahalleye d\u00f6nen k\u00f6ylerin ma\u011fdur k\u00f6yl\u00fclerini tenzih ederim.<\/p>\n

«Haz\u0131ra da\u011f dayanmaz.» atas\u00f6z\u00fc ba\u015far\u0131l\u0131 ve anlaml\u0131 atas\u00f6zlerinden bana g\u00f6re. \u00dcretmez isek t\u00fckenmeye de mahkum kal\u0131r\u0131z. Bizden \u00f6ncekilerin miras\u0131n\u0131 gelecek nesillerimize b\u0131rakabilmenin tek yoludur \u00fcretmek. Ancak \u00fclkemizde y\u0131llarca insanlar\u0131m\u0131za «bilin\u00e7li \u00fcretici» olmak yerine «bilin\u00e7li t\u00fcketici» olmak \u00f6\u011fretildi\u011fi i\u00e7in olsa gerek, herkes s\u00f6z\u00fcm ona bilin\u00e7li bir \u015fekilde t\u00fcketiyor \u00fclkenin kaynaklar\u0131n\u0131.<\/p>\n

Benim \u00e7ocuklu\u011fumda, ilkokuldaki hayat bilgisi derslerinde bize \u00f6\u011fretilen bilgiye g\u00f6re T\u00fcrkiye, tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131kta kendi kendine yeten bir \u00fclke olmakla birlikte sanayi alan\u0131nda da geli\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor idi. Bug\u00fcn ise tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131kta d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 olmakla birlikte sanayi alan\u0131nda halen geli\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Elbette her\u015fey o kadar negatif de\u011fil. Bug\u00fcn bu \u00fclkede, makine imalat\u0131ndan robotik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na, savunma sanayinden tekstile, t\u0131ptan temel bilimlere bir \u00e7ok alanda \u00f6nemli bir yol kaydedilmi\u015f old\u011funu kimse inkar edemez. Ama yine de geli\u015fmi\u015f \u00fclkeleri yakalamak ve d\u00fcnyan\u0131n geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerindeki hayat standard\u0131na ula\u015fabilmek i\u00e7in daha \u00e7ok yol kat etmemiz gerek. E\u011fer \u00f6yle olmasa idi yeti\u015fen beyinlerimiz geli\u015fmi\u015f \u00fclkelere gitmek yerine yurtta kal\u0131rlard\u0131. Ama hem ekonomik sebepler, hem de bu s\u00fcper yetenekli beyinleri tatmin edecek i\u015f imkanlar\u0131n\u0131 sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in s\u00fcrekli can kaybediyoruz.<\/p>\n

Bunun en \u00f6nemli sebeplerinden biri de toplumsal zekam\u0131z\u0131n ve nezaketimizin her ge\u00e7en g\u00fcn azal\u0131yor olmas\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc nicelik artarken nitelik ayn\u0131 paralellikte artm\u0131yor. Tam tersine k\u0131t kaynaklar nedeni ile azal\u0131yor diyebilirim.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

«Ne ekersen onu bi\u00e7ersin.»<\/p>\n

Pek tabik\u00ee tarlaya bu\u011fday ektikten sonra m\u0131s\u0131r hasat edemezsiniz (ger\u00e7i tohum hibritleme teknolojilerinin gidi\u015fine bakarsak ilerde o da m\u00fcmk\u00fcn hale gelebilir ama hen\u00fcz ger\u00e7ekle\u015fmedi en az\u0131ndan). Yeti\u015ftiremedi\u011fimiz \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n, kendi kendilerine uyum sa\u011flamak zorunda kald\u0131klar\u0131 bu d\u00fcnyada eskidik\u00e7e at\u0131l varl\u0131klar haline gelen ebeveynlerin temel sorunu, kendilerinin yapamad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri \u00e7ocuklar\u0131ndan beklemesi ile ba\u015fl\u0131yor diyebilirim. Anne, babalar kendilerini geli\u015ftirmiyorlar ama \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n geli\u015fimini sa\u011flamak i\u00e7in<\/em> onlar\u0131 yar\u0131\u015f at\u0131 gibi ko\u015fturmaktan da \u00e7ekinmiyorlar. Oysa ya\u015f\u0131n\u0131 ya\u015fayamayan bu \u00e7ocuklar da t\u0131pk\u0131 anne ve babalar\u0131 gibi yeti\u015fkinlerin hayat\u0131na en az bir yanlar\u0131 eksik ba\u015flamak zorunda kal\u0131yorlar. Bana en garip gelen \u015feylerden biri de kendi yeti\u015ftirdi\u011fi evlad\u0131n\u0131 be\u011fenmeyen ebeveynler.. Elbette istisnalar olabilir. Ortam ko\u015fullar\u0131 ve imkanlar baz\u0131 sorunlar\u0131n sebebi olabilir. Ama bu durum anne-baba sorumluluklar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaz.<\/p>\n

Ailede sekteye u\u011frayan e\u011fitim-\u00f6\u011fretim i\u015fleri okulda da nitelik kazanam\u0131yor diyebiliriz. Bug\u00fcn hangi i\u015fletmede belirli bir i\u015f tecr\u00fcbesi olan kime sorsan\u0131z, e\u011fitim d\u00fczeyi farketmeksizin \u00f6\u011frenim hayat\u0131n\u0131 bitiren bir ki\u015finin belirli bir i\u015fte i\u015fe yaramas\u0131 i\u00e7in mutlaka piyasa tecr\u00fcbesinin olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda hemfikir olacaklard\u0131r. Tabiki okulda her\u015feyi \u00f6\u011fretemezsiniz, baz\u0131 bilgiler ve yetenekler uygulama yapt\u0131k\u00e7a ve tecr\u00fcbe ettik\u00e7e edinilir. Ama yine de net olan bir\u015fey var ki ev \u00f6devleri ebeveynleri taraf\u0131ndan yap\u0131lan hi\u00e7 bir \u00e7ocuk ne zihinsel olarak ne de bedensel olarak o ev \u00f6devinden bir kazan\u0131m sa\u011flayamaz. Yani «\u00e7ocu\u011fumuz arkada\u015flar\u0131ndan geri kalmas\u0131n» iyi niyeti asl\u0131nda \u00e7ocu\u011funuzun geli\u015fimine engel olan en \u00f6nemli fakt\u00f6r konumuna geliyor.<\/p>\n

Fakat siz ne derseniz deyin, kolayc\u0131 ve konfor \u00f6zentisi bir toplumda e\u011fitim ve ahlaki de\u011ferler hep geri plana itilmekte. «Onda var bende niye yok» sorusunu sorarkenki empati yoksunlu\u011fu sempatinin de yok olmas\u0131na neden oluyor. \u00c7al\u0131\u015fmadan \u00fcretmeden kazanma ve hak etmeden l\u00fcks ya\u015fama iste\u011finin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda tabanda yay\u0131lan «bu paraya bu kadar \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r» anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n temelinde de yine bozulan ahlak var. «Madem paran\u0131n de\u011ferini o kadar iyi \u00f6l\u00e7ebiliyorsun da neden fabrikada asgari \u00fccretli i\u015f\u00e7isin, bir fabrika sahibi de\u011filsin?» sorusuna muhatap b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m bir i\u015f\u00e7inin cevab\u0131 traji komik olmu\u015ftu. \u00d6nce paras\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bahane eden bu zat, patronlar\u0131 kadar zengin olsa da \u00e7al\u0131\u015fmak ve istihdam sa\u011flamak i\u00e7in paras\u0131n\u0131 riske atmak yerine yan gelip yatarak servetini yemeyi daha evla g\u00f6r\u00fcyordu.. Oysa elindeki i\u015fin hakk\u0131n\u0131 vererek \u00e7al\u0131\u015fan her ki\u015fi eninde sonunda daha iyi bir hayat standard\u0131na do\u011fru ilerleme kaydediyor.<\/p>\n

\u00c7ocu\u011funa her \u015feyi haz\u0131r verenlere kar\u015f\u0131n, \u00e7ocu\u011funa hayat\u0131 ve isteklerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in m\u00fccadele etmeyi \u00f6\u011freten ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131 hep daha ba\u015far\u0131l\u0131. Benzer \u015fekilde \u00e7ocu\u011funa erken d\u00f6nemde teknolojik imkanlar sa\u011flayabilenlerin \u00e7ocuklar\u0131 da daha h\u0131zl\u0131 \u00f6\u011frenebiliyorlar. Tabi bunlar benim bireysel g\u00f6zlemlerimin sonu\u00e7lar\u0131. Bu alanda bilimsel veya sosyolojik bir \u00e7al\u0131\u015fma yapmad\u0131m. Ama i\u015fyerime gelen stajer \u00f6\u011frencilerden edindi\u011fim izlenim bu \u015fekilde.<\/p>\n

Gelece\u011finizin sizin zannetti\u011finizden \u00e7abuk gelece\u011finden emin olabilirsiniz. Bu nedenle bug\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fc, gelece\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcnerek ve iyi \u00e7al\u0131\u015farak ge\u00e7irin ki \u00e7ocu\u011funuza da iyi bir \u00f6rnek olabilesiniz. Tabi isterseniz..\n

Click to rate this post!<\/div>
<\/div>
\r\n <\/path>\r\n <\/svg>[Total: 0<\/span> Average: 0<\/span>]<\/span><\/div>
<\/div><\/div>